شنیدن یکی از مهم‌ترین مهارت‌هایی است که نقش مستقیم در رشد گفتار، ارتباطات اجتماعی و یادگیری کودکان دارد. اگر کودکی نتواند صداها را به‌درستی دریافت و پردازش کند، احتمال بروز مشکلات گفتاری، تاخیر زبانی و حتی چالش‌های تحصیلی در سال‌های آینده وجود دارد. در شهرهایی مانند اهواز، با توجه به عوامل محیطی، آلودگی صوتی و مشکلات مادرزادی، بررسی به‌موقع شنوایی کودکان اهمیت بیشتری پیدا کرده است. از همین‌رو والدین باید نسبت به علائم کم‌شنوایی هوشیار باشند و برای ارزیابی دقیق، به مراکز معتبر شنوایی مراجعه کنند.

برای آشنایی بیشتر با خدمات تخصصی و مشاهده جزئیات ارزیابی شنوایی نوزادان و کودکان، می‌توانید از طریق لینک «بهترین شنوایی سنجی اطفال اهواز» استفاده کنید.

چرا بررسی شنوایی کودکان در سال‌های اولیه اهمیت دارد؟

شنوایی بخشی از مسیر رشد عصبی کودک است. اگر کودک در ماه‌ها یا سال‌های اولیه زندگی نتواند صدا را بشنود، مغز او ارتباطات لازم برای یادگیری زبان را به‌درستی ایجاد نمی‌کند.

دلایل اهمیت تشخیص زودهنگام:

• جلوگیری از تأخیر گفتاری
  کودکی که صداها را واضح نمی‌شنود، در بیان کلمه‌ها با مشکل مواجه می‌شود.

• پیشگیری از اختلالات ارتباطی
  کم‌شنوایی درمان‌نشده، باعث کاهش اعتمادبه‌نفس و مشکلات اجتماعی می‌شود.

• افزایش اثربخشی درمان
  هرچه زودتر مشکل شنوایی تشخیص داده شود، احتمال بهبود بسیار بیشتر خواهد بود.

• کمک به آمادگی تحصیلی
  توانایی شنیدن با مهارت‌های آموزشی ارتباط مستقیم دارد.

دلایل کم‌شنوایی در کودکان اهواز

کم‌شنوایی کودکان می‌تواند علل مختلفی داشته باشد، اما برخی عوامل در اهواز بیشتر دیده می‌شود:

1. مشکلات مادرزادی و ژنتیکی

بخشی از کودکان از ابتدا با درجاتی از کم‌شنوایی متولد می‌شوند.

2. عفونت‌های مکرر گوش، گرد و خاک و شرایط اقلیمی

آلودگی و گردوغبار رایج در اهواز ممکن است موجب التهاب‌های گوش و کاهش شنوایی موقت یا حتی دائمی شود.

3. عفونت‌های دوران نوزادی یا بارداری مادر

برخی عوامل دوران بارداری می‌توانند روی سیستم شنوایی جنین اثر بگذارند.

4. مشکلات ناشی از مصرف برخی داروها

مصرف داروهای اتوتوکسیک برای کودکان ممکن است باعث آسیب شنوایی شود.

علائم کم‌شنوایی در نوزادان و کودکان

والدین باید به چند علائم مهم توجه کنند:

علائم در نوزادان:

• واکنش نداشتن به صداهای بلند

• عدم چرخش سر به سمت منبع صدا

• بی‌تفاوتی نسبت به صدای والدین

• تاخیر در غان‌وغون کردن

علائم در کودکان بزرگ‌تر:

• تأخیر در صحبت کردن

• تلفظ نامفهوم

• بلند کردن بیش‌ازحد صدای تلویزیون

• پاسخ ندادن به صداها یا صدا کردن نام کودک

• حواس‌پرتی و مشکلات تمرکز در کلاس

انواع تست‌های شنوایی برای کودکان

ارزیابی شنوایی در کودکان بسته به سن و شرایط انجام می‌شود. اصلی‌ترین تست‌ها عبارتند از:

1. OAE (انتشار صوتی گوش داخلی)

تست سریع برای نوزادان تازه‌متولدشده.

2. ABR (پاسخ ساقه مغز)

تست دقیق‌تر برای بررسی مسیر عصبی شنوایی؛ معمولاً برای نوزادان و کودکان کوچک استفاده می‌شود.

3. ادیومتری بازی (Play Audiometry)

برای کودکان بالای ۳ سال که همراه با بازی انجام می‌شود تا کودک همکاری بیشتری داشته باشد.

4. تمپانومتری

برای بررسی عملکرد پرده گوش و شنوایی میانی؛ معمولاً در کودکانی که عفونت‌های مکرر گوش دارند استفاده می‌شود.

نقل قول از تجربه والدین

«پسرم دو ساله بود و هنوز خوب صحبت نمی‌کرد. فکر می‌کردم شاید کمی دیرتر زبان باز می‌کند، اما بعد از تست شنوایی مشخص شد که کم‌شنوایی خفیف دارد. بعد از شروع توانبخشی، پیشرفتش در گفتار فوق‌العاده بود. کاش زودتر تست داده بودیم.»

این نوع تجربه‌ها نشان می‌دهد تشخیص زودهنگام چقدر می‌تواند مسیر زندگی کودک را تغییر دهد.

چه زمانی باید کودک را برای تست شنوایی برد؟

اگر یکی از این موارد را مشاهده کردید، مراجعه فوری ضروری است:

• دیر شروع شدن حرف زدن

• عدم توجه به صداها

• واکنش نداشتن به اسم خود

• عفونت‌های مکرر گوش

• سابقه کم‌شنوایی در خانواده

• مشکلات یادگیری در مهدکودک یا مدرسه

چگونه یک مرکز معتبر شنوایی‌سنجی برای کودکان در اهواز انتخاب کنیم؟

برای انتخاب بهترین مرکز، نکات زیر اهمیت زیادی دارد:

✔ تخصص در ارزیابی کودکان

کودکان نیاز به محیط صبورانه و روش‌های بازی‌محور دارند.

✔ تجهیزات به‌روز تشخیصی

مثل دستگاه OAE، ABR و ادیومتر مخصوص کودکان.

✔ تجربه کار با نوزادان و کودکان کم‌سن

تکنیک‌های جلب توجه کودک بسیار مهم است.

✔ ارائه برنامه توانبخشی

پس از تشخیص، باید ارزیابی گفتار و پیگیری منظم انجام شود.

✔ صبوری و جلب اعتماد والدین

والدین باید احساس امنیت و آرامش کنند.

مزایای شنوایی‌سنجی به‌موقع برای کودکان

• شروع به‌موقع گفتار

• جلوگیری از عقب‌ماندگی زبانی

• بهبود روابط اجتماعی

• کمک به پیشرفت تحصیلی

• جلوگیری از پیشرفت کم‌شنوایی

• افزایش اعتمادبه‌نفس کودک

نقش والدین در سلامت شنوایی کودک

والدین باید به نشانه‌ها توجه کنند و از تصور اشتباه «کودک خودش خوب می‌شود» دوری کنند.

«کم‌شنوایی با گذشت زمان از بین نمی‌رود؛ اما با تشخیص زودهنگام و درمان صحیح، به‌طور کامل قابل مدیریت است.»

جمع‌بندی

سلامت شنوایی کودکان یکی از مهم‌ترین پایه‌های رشد ذهنی، زبانی و اجتماعی آن‌هاست. تشخیص زودهنگام اختلالات شنوایی نه‌تنها از مشکلات بزرگ‌تر جلوگیری می‌کند، بلکه مسیر زندگی کودک را در جهت درست هدایت می‌کند. در اهواز، با توجه به شرایط محیطی و شیوع عفونت‌های گوش، انجام تست‌های تخصصی برای نوزادان و کودکان از اهمیت بالایی برخوردار است.