آشنایی با روش های انتقال زگیل تناسلی در مردان و زنان

گاهی اوقات بیماری‌ها بی‌سر و صدا سراغمان می‌آیند؛ بدون درد، بدون علامت واضح، اما با قدرتی بالا در انتقال به دیگران. زگیل تناسلی یکی از همین بیماری‌هاست که عامل آن ویروس HPV است؛ ویروسی شایع که بسیاری از افراد حتی نمی‌دانند ناقل آن هستند. نکته مهم اینجاست که راه‌های انتقال این ویروس محدود به رابطه جنسی نیست و می‌تواند از طریق تماس ساده پوستی هم منتقل شود. اگر می‌خواهید بدانید راه‌های انتقال زگیل تناسلی چیست و چه عواملی شانس ابتلا را بالا می‌برند، در ادامه این مطلب با ما همراه باشید تا با جزئیات مهم و البته روش‌های پیشگیری آشنا شوید.

آشنایی با ویروس HPV و زگیل تناسلی

ویروس HPV یا همان Human Papillomavirus یکی از ویروس‌های خطرناک و منتقل شونده از طریق رابطه جنسی است که یکی از شایع‌ترین عفونت جنسی در دنیا، یعنی زگیل تناسلی را به وجود می‌آورد. این ویروس بیش از 100 نوع (گونه) مختلف دارد که اغلب آن‌ها بی‌خطر هستند؛ اما برخی از گونه‌های کم خطر آن عامل ایجاد زگیل تناسلی، و برخی از گونه‌های پرخطر آن می‌توانند سرطان‌های ناحیه تناسلی در زنان و مردان را به وجود آورند.

زگیل تناسلی نوعی ضایعه برآمده کوچک، نرم و گاهی زبر است که در ناحیه تناسلی، مقعد و حتی دهان ایجاد می‌شود. این زگیل‌ها در اغلب موارد بدون درد هستند، اما می‌توانند با درد و خارش همراه بوده و به سرعت گسترش پیدا کنند. شناخت این ویروس و نحوه انتقال آن، اولین گام برای پیشگیری و مراقبت‌های بهداشتی به شمار می‌رود.

اصلی‌ترین راه‌های انتقال زگیل تناسلی کدامند؟

زگیل تناسلی به طور عمده از طریق رابطه جنسی محافظت نشده با افراد مبتلا به ویروس HPV منتقل می‌شود، اما روش‌های غیرجنسی نیز می‌توانند عامل انتقال آن باشند. شناخت مسیرهای اصلی انتقال این ویروس در پیشگیری از ابتلا به زگیل تناسلی بسیار اهمیت داشته و این روش‌ها شامل موارد زیر می‌شوند:

1. تماس جنسی محافظت نشده

شایع‌ترین روش انتقال ویروس پاپیلومای انسانی، رابطه جنسی بدون کاندوم با فرد آلوده به این ویروس است. این روش می‌تواند شامل رابطه واژینال، مقعدی و حتی دهانی باشد. حتی اگر فرد مبتلا علائم واضحی نداشته باشد نیز می‌تواند این ویروس را به شریک جنسی خود منتقل کند. برای پیشگیری از ابتلا به این ویروس از طریق تماس جنسی، تنها کافی به طور صمیم از کاندوم استفاده کرده و تعداد شرکای جنسی خود را محدود نمایید تا ریسک انتقال کاهش پیدا کند.

نکته مهم: توجه داشته باشید که کاندوم نمی‌تواند به طور صد در صد از انتقال ویروس جلوگیری کند، زیرا ممکن است این ویروس یا زگیل‌های تناسلی در بخش‌هایی از ناحیه ناسلی باشند که کاندوم پوشش نمی‌دهد.

2. تماس پوستی نزدیک با ناحیه آلوده

این ویروس می‌تواند از طریق تماس مستقیم پوست با پوست ناحیه آلوده و زگیل‌های تناسلی ایجاد شود. این به این معنی است که حتی بدون داشتن رابطه جنسی کامل، و تنها در صورت تماس با نواحی تناسلی، مقعد یا اطراف آن نیز می‌توان به HPV و زگیل تناسلی مبتلا شد. به همین دلیل رعایت بهداشت شخصی و پرهیز از هرگونه تماس‌های پوستی مشکوک، می‌تواند احتمال ابتلا به این عارضه را به حداقل برساند.

3. انتقال از مادر به نوزاد

این روش انتقال زگیل تناسلی نادر است، اما می‌تواند رخ دهد. زمانی که مادر به زگیل تناسلی در ناحیه واژن یا کانال زایمان مبتلا باشد، این زگیل‌ها می‌توانند در هنگام زایمان طبیعی به نوزاد منتقل شوند. در این حال ممکن است نوزاد به زگیل‌هایی در دهان، گلو یا گاهی ناحیه تناسلی مبتلا شود. انجام معاینات پزشکی قبل و بعد از زایمان و مشورت با پزشک می‌تواند ریسک انتقال را کاهش دهد.

4. استفاده مشترک از وسایل آلوده

اگر چه انتقال زگیل تناسلی از این روش به ندرت رخ می‌دهد، اما باز هم استفاده مشترک از وسایل شخصی آلوده مانند حوله، لباس زیر، تیغ اصلاح یا وسایل حمام، می‌تواند این ویروس با انتقال دهد. رعایت بهداشت فردی و عدم استفاده از وسایل شخصی دیگران، به ویژه در محیط‌های عمومی، ریسک انتقال را کاهش می‌دهد.

چگونه می‌توان زگیل تناسلی را درمان نمود؟

زگیل تناسلی با کمک روش‌های متعددی قابل درمان است، اما خود ویروس HPV به طور کامل از بدن حذف نخواهد شد. برای درمان صحیح و موثر زگیل تناسلی، بهتر است کلینیک‌های معتبر و تخصصی را انتخاب نمایید. یکی از بهترین مراکز درمان زگیل تناسلی در تهران، کلینیک جینا می‌باشد که در تابستان 1404 تاسیس شده است. این کلینیک با پزشکان و درمانگران متخصص خود، می‌تواند زگیل تناسلی شما را درمان نموده و آرامش را به زندگی شما بازگرداند. روش‌های درمان زگیل تناسلی بسته به شرایط بیمار، تعداد و اندازه زگیل‌ها انتخاب می‌شوند که مهمترین آن‌ها شامل موارد زیر هستند:

• دارودرمانی: پزشک متخصص بر اساس وضعیت زگیل‌ها، برای بیمار کرم یا محلول‌های مخصوص تجویز می‌کند تا به صورت موضعی مصرف شوند. این داروها موجب تضعیف یا تخریب سلول‌های آلوده شده و به تدریج زگیل‌ها را کوچک کرده یا از بین می‌برند.
• کرایوتراپی: در این روش با استفاده از نیتروژن مایع یا سایر مواد مشابه، زگیل‌ها را فریز می‌کنند تا سلول‌های آلوده از بین رفته و پس از گذشت مدت زمان کوتاهی به طور کامل از بین بروند. این روش نسبتا سریع و موثر است، اما معمولا به چندین جلسه درمان نیاز دارد. همچنین احتمال بروز تاول در آن زیاد است.
• لیزر درمانی: از این روش برای حذف زگیل‌های بزرگ‌تر استفاده می‌شود که به تجهیزات تخصصی نیاز داشته و باید توسط پزشک متخصص یا درمانگر حرفه‌ای مورد استفاده قرار گیرد. توجه داشته باشید که این روش علاوه بر به جا گذاشتن تاول، می‌تواند موجب پراکنده شدن ویروس در محیط اطراف شود.
• پلاسما تراپی: یکی از جدیدترین روش‌ها برای درمان زگیل تناسلی، پلاسما تراپی است که با استفاده از انرژی آن، می‌توان بافت زگیل را تبخیر کرد؛ بدون نیاز به ایجاد برش یا خونریزی. پلاسما تراپی معمولا با درد بسیار کمی نسبت به سایر روش‌ها همراه بوده و دوره نقاهت آن کوتاه‌تر است. این روش تنها در یک جلسه اثربخش بوده و نیازی به تکرار آن نیست.

عوامل موثر بر احتمال انتقال ویروس HPV

به طور کلی، عوامل متعددی وجود دارند که می‌توانند بر خطر انتقال ویروس HPV از فردی به فرد دیگر تاثیرگذار باشند که در ادامه این عوامل را مورد بررسی قرار می‌دهیم تا بتوانید از ابتلا به این ویروس و بیماری زگیل تناسلی جلوگیری نمایید.

1. ضعف سیستم ایمنی بدن: افرادی که سیستم ایمنی ضعیف‌تری دارند، مانند کسانی که به HIV مبتلا هستند و یا کسانی که تحت درمان و مصرف داروهای سرکوب کننده ایمنی قرار دارند، احتمال ابتلا به این ویروس در آن‌ها زیاد است. زیرا بدن توانایی کافی برای مقابله با ویروس را نداشته و ویروس راحت‌تر فعال می‌شود.
2. داشتن چندین شریک جنسی: داشتن روابط جنسی متعدد با افراد مختلف، احتمال برخورد با افراد آلوده به این ویروس به شکل قابل توجهی افزایش پیدا می‌کند. بدین صورت هرچه تعداد شرکای جنسی بیشتر باشد، ریسک انتقال ویروس نیز بیشتر خواهد بود.
3. عدم استفاده از کاندوم: کاندوم نمی‌تواند به طور صد در صد از انتقال این ویروس جلوگیری کند، اما استفاده صحیح از آن موجب کاهش خطر ابتلا به این ویروس تا حد زیادی می‌شود. نداشتن رابطه جنسی محافظت شده، یکی از مهمترین عوامل افزایش ریسک انتقال ویروس است.
4. وجود زخم یا خراش در ناحیه تناسلی: هر نوع زخم، بریدگی یا حتی خراش بر روی پوست در ناحیه تناسلی، می‌تواند راه ورود ویروس به بدن را آسان‌تر کند. حتی تماس سطحی در چنین شرایطی نیز، ریسک انتقال را بالا می‌برد.
5. شروع رابطه جنسی در سنین پایین: افرادی که از سنین پایین‌تر رابطه جنسی خود را آغاز می‌کنند، بیشتر در معرض آلودگی به ویروس HPV قرار دارند. طولانی بودن دوره تماس و احتمال داشتن شرکای جنسی متعدد، عواملی هستند که در افزایش احتمال ابتلا به این ویروس تاثیرگذارند.
6. نداشتن آگاهی و آموزش کافی: نبود آگاهی درباره روش‌های انتقال ویروس HPV و نحوه پیشگیری از ابتلا به آن، باعث می‌شود که افراد بدون رعایت اصول ایمنی، وارد رابطه جنسی شده و ریسک ابتلا را ناخواسته افزایش دهند.

روش‌های پیشگیری از انتقال زگیل تناسلی

• واکسیناسیون: تزریق واکسن‌های HPV مانند واکسن گارداسیل یا سرواریکس، می‌تواند از ابتلا به گونه‌های خطرناک این ویروس که عامل ایجاد زگیل تناسلی و سرطان‌های خطرناک هستند، جلوگیری کند.
• داشتن رابطه جنسی محافظت شده: همانطور که گفتیم، استفاده از کاندوم به صورت صد در صد از ابتلا به این ویروس جلوگیری نمی‌کند، اما می‌تواند احتمال آن را کاهش دهد.
• محدود کردن تعداد شرکای جنسی: داشتن یک شریک جنسی ثابت و مطمئن، از مهمترین عوامل کاهش احتمال ابتلا به این ویروس است. هرچه تعداد شرکات جنسی بیشتر باشد، احتمال انتقال و ابتلا نیز افزایش پیدا می‌کند.
• رعایت بهداشت فردی و پرهیز از استفاده مشترک وسایل: عدم استفاده از حوله، لباس زیر یا وسایل شخصی دیگران موجب کاهش ریسک انتقال ویروس از طریق وسایل آلوده می‌شود.
• معاینه و پیشگیری منظم پزشکی: با بررسی‌های دوره‌ای توسط پزشک و مراجعه در صورت مشاهده هرگونه ضایعه مشکوک در ناحیه تناسلی، می‌توان در مدت زمان کوتاهی این بیماری را تشخیص داد و از انتقال آن به شریک جنسی جلوگیری کرد.
• تقویت سیستم ایمنی بدن: یک سیستم ایمنی قوی می‌تواند در مقابل فعالیت ویروس HPV مقاومت بیشتری دهد. با تغذیه سالم، ورزش منظم، خواب کافی، ترک سیگار و بهره‌گیری از روش‌هایی مانند فتوتراپی می‌توان سیستم ایمنی بدن را تقویت نمود.