جراحی واژینو پلاستی (Vaginoplasty) یکی از جراحی‌های ترمیمی و زیبایی در حوزه زنان و جراحی‌های تأیید جنسیت است که با هدف ایجاد یا بازسازی واژن انجام می‌شود. این عمل می‌تواند برای افرادی که به دلایل پزشکی، زیبایی‌شناسی یا هویت جنسیتی نیازمند تغییر در دستگاه تناسلی خود هستند، کاربرد داشته باشد. بسته به روش انتخابی، واژینوپلاستی ممکن است شامل ایجاد کانال واژن کامل یا صرفا بازسازی ظاهری فرج باشد. این جراحی علاوه‌بر جنبه‌های عملکردی، تاثیر قابل‌توجهی بر کیفیت زندگی، اعتماد به‌نفس و سلامت‌روان افراد دارد و به‌همین دلیل به عنوان یکی از مهم‌ترین پیشرفت‌ها در جراحی‌های مدرن شناخته می‌شود.

واژینوپلاستی چیست؟ تعریف و کاربردها

واژینوپلاستی به عمل جراحی گفته می‌شود که برای ایجاد، بازسازی یا بافت‌های اطراف واژن را ترمیم می‌کند؛ همچنین این عمل می‌تواند بنا به دلایلی مانند نقص مادرزادی یا افتادگی و حتی پس از زایمان انجام شود. باید گفت که عمل واژینوپلاستی در موارد زیر کاربرد دارد:

• ترمیم آسیب‌های ناشی از زایمان، تروما، افتادگی واژن یا درمان سرطان.

• اصلاح شرایط مادرزادی که در آن واژن وجود ندارد، تنگ است یا با ساختارهای مجاور ترکیب شده است.

• ایجاد واژن و فرج به عنوان بخشی از جراحی تطبیق جنسیت برای بیماران ترنس زن.

• سفت کردن واژن شل که باعث ناراحتی، کاهش رضایت جنسی یا مشکل در نگه داشتن تامپون می‌شود.

دلایل انجام واژینوپلاستی

واژینوپلاستی به دلایل پزشکی، عملکردی و تأیید جنسیت متعددی انجام می‌شود. اندیکاسیون (دلیل یا شرایطی که انجام یک درمان یا جراحی را لازم یا مناسب می‌کند) دقیق آن به آناتومی، علائم و اهداف فرد بستگی دارد. از جمله دلایل رایج آن می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

• ترمیم پس از زایمان یا تروما: برای اصلاح شلی واژن، پارگی، جای زخم یا افتادگی که باعث ناراحتی، بی‌اختیاری یا کاهش عملکرد جنسی می‌شود.

• درمان عوارض جراحی یا پرتودرمانی: همچنین این عمل برای بازسازی واژن پس از برداشتن یا آسیب دیدن بخشی از آن به‌دلیل سرطان یا سایر بیماری‌های لگن انجام می‌شود.

• درد یا اختلال عملکرد جنسی: یکی دیگر از موارد انجام واژینوپلاستی برای رفع شلی شدید واژن، آتروفی، خشکی یا تنگی که منجر به مقاربت دردناک یا مشکل در استفاده از تامپون می‌شود.

• واژن غایب یا توسعه نیافته: در‌واقع برای شرایطی مانند آژنزی مولر یا آژنزی واژن که در آن واژن وجود ندارد یا بسیار کوتاه است، واژینوپلاستی می‌تواند یک کانال واژن عملکردی ایجاد کند.

• ناهنجاری‌های ساختاری: این جراحی برای رفع انسداد مجرای خروجی واژن یا ادرار و همچنین اصلاح سایر ناهنجاری‌هایی انجام می‌شود که می‌توانند در قاعدگی، عملکرد جنسی یا روند طبیعی دفع ادرار اختلال ایجاد کنند.

روش‌های مختلف واژینوپلاستی: سنتی تا مدرن

روش‌های واژینوپلاستی معمولاً بر‌اساس هدفشان و بافتی که برای تشکیل یا ترمیم کانال واژن استفاده می‌شود، گروه‌بندی می‌شوند. انواع اصلی آن شامل موارد زیر می‌باشد:

واژینوپلاستی با جراحی

یکی از روش‌های سنتی برای ترمیم، تنگ کردن واژن یا بازسازی بافت‌ها و عضلات آن واژینوپلاستی با جراحی است که در این روش جراح با برش‌های دقیقی که در ناحیه واژن ایجاد می‌کند؛ عضلات و بافت‌ها را فشرده کرده و به حالت طبیعی باز می‌گرداند. این عمل جراحی دوره نقاهت زیادی دارد و معمولا تحت بیهوشی عمومی یا موضعی انجام می‌شود. باید گفت این عمل مناسب افرادی است که به علت افزایش سن، زایمان‌های متعدد یا برخی عوامل واژن آن‌ها گشاد یا شل می‌باشد.

عمل واژینوپلاستی با لیزر

یکی از روش‌های غیر تهاجمی و غیر جراحی که در آن از انرژی لیزر برای تحریک تولید کلاژن و الاستین در بافت‌های واژن استفاده می‌شود؛ تنگ کردن واژن با لیزر است که درنهایت باعث بهبود یافتن بافت‌های واژن می‌شود. باید گفت این روش بدون ایجاد برش در واژن انجام می‌شود و بیمار دوره نقاهت طولانی ندارد که این عمل طی چند جلسه درمانی انجام خواهد شد.

واژینوپلاستی با کانال 

این جراحی که به نام واژینوپلاستی کامل شناخته می‌شود، علاوه بر ساخت ظاهر بیرونی فرج، یک کانال واژن کامل ایجاد می‌کند تا فرد بتواند رابطه جنسی واژینال داشته باشد. پس از عمل، لازم است واژن به طور منظم اتساع داده شود تا عملکرد طبیعی خود را حفظ کند. روش رایج این جراحی در گذشته، وارونه‌سازی آلت تناسلی بوده است؛ یعنی جراح با استفاده از پوست آلت و کیسه بیضه، کانال واژن را می‌سازد. در مواردی که میزان پوست موجود در ناحیه تناسلی کافی نباشد، برای تکمیل ساخت یک کانال واژن کامل، ممکن است از پیوند پوست نواحی دیگر بدن مانند شکم یا ران استفاده شود.

امروزه برخی مراکز جراحی به استفاده از واژینوپلاستی فلپ صفاقی با کمک رباتیک روی آورده‌اند. این روش که با نام‌های واژینوپلاستی صفاقی داویدوف رباتیک یا واژینوپلاستی صفاقی تایید جنسیت رباتیک نیز شناخته می‌شود، رویکردی نوین به شمار می‌رود. در این شیوه، کانال واژن با بهره‌گیری از یک سیستم جراحی رباتیک تک‌پورت ایجاد می‌گردد و امکان بازسازی دقیق‌تر و کم‌تهاجمی‌تر فراهم می‌شود. یکی از فواید سیستم رباتیک این است که به جراحان کمک می‌کند تا از طریق ایجاد یک برش کوچک در ناف، به اعماق بدن دست پیدا کنند. باید گفت به‌دلیل اینکه استفاده از سیستم رباتیک جراحی را کوتاه‌تر و دقیق‌تر می‌کند می‌تواند خطرات و عوارض را کاهش دهد.

نقش واژینوپلاستی در بهبود عملکرد جنسی

باید گفت که واژینوپلاستی با سفت کردن عضلات و بافت‌های واژن، نقش کلیدی در بهبود عملکرد جنسی ایفا می‌کند که باعث افزایش اصطکاک، حس و لذت در طول رابطه جنسی برای هر دو طرف می‌شود.

• بهبود عملکرد: این عمل باعث می‌شود شلی واژن که به دلیل زایمان، افزایش سن یا تغییرات هورمونی ایجاد شده برطرف شود. با تقویت عضلات، برانگیختگی، روانکاری و توانایی رسیدن به ارگاسم بهتر می‌شود. بیشتر بیماران بعد از جراحی ارگاسم راحت‌تر، درد کمتر و رضایت بیشتری از رابطه جنسی دارند. تحقیقات نشان داده‌اند که حدود ۷۸ تا ۸۲ درصد افراد پس از عمل به ارگاسم می‌رسند و نزدیک به ۹۳ درصد حاضرند دوباره این جراحی را انجام دهند. در زنان سیسجندر(زنی که هویت جنسیتی‌اش با جنسیت بیولوژیکی‌اش همخوانی دارد) هم بررسی‌ها نشان داده‌اند که نارضایتی جنسی و اجتناب از رابطه کاهش پیدا می‌کند و در عوض حس و ارتباط جنسی بیشتر می‌شود.

• نتایج در بیماران ترنسجندر: واژینوپلاستی برای افراد ترنس‌زن یک واژن جدید و عملکردی ایجاد می‌کند که به‌طور معمول در آن میل جنسی، برانگیختگی و توانایی رسیدن به ارگاسم حفظ می‌شود. بررسی‌ها نشان‌دهنده این اطلاعات هستند که تقریبا 80٪ افراد پس از این جراحی توانایی ارگاسم و حدود 81٪ از رضایت جنسی کلی برخوردارند.

کلام آخر

واژینوپلاستی به عنوان یکی از مهم‌ترین جراحی‌های ترمیمی و زیبایی در حوزه سلامت جنسی و تایید جنسیت، نقشی اساسی در بهبود کیفیت زندگی و افزایش اعتماد به‌نفس افراد ایفا می‌کند. این عمل بسته به نیاز و شرایط هر فرد می‌تواند به صورت کم‌عمق یا همراه با کانال کامل انجام شود و هر رویکرد مزایا و محدودیت‌های خاص خود را دارد. با پیشرفت فناوری‌های نوین مانند جراحی رباتیک، امکان انجام این عمل با دقت بیشتر و عوارض کمتر فراهم شده است. در‌نهایت، انتخاب روش مناسب نیازمند مشاوره دقیق با پزشک متخصص و در نظر گرفتن اهداف فردی، شرایط جسمی و انتظارات بیمار است.